Sẽ chấm dứt hợp đồng nếu Thuận An chậm thi công kênh Tham Lương - Bến Cát
Theo bác sĩ Lê Thị Thúy Hằng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh, mọi người cần tuân thủ những nguyên tắc sau để kiểm soát việc uống rượu, bia trong ngày tết.Chúng ta cần biết giới hạn của bản thân, không cố uống quá sức. Hạn chế lượng rượu bia trong một lần uống, như sau: Uống không quá 2 đơn vị cồn/ngày ở nam; không quá 1 đơn vị cồn/ngày ở nữ và người nhẹ cân. 1 đơn vị cồn = 14 gram cồn tinh khiết; tương đương 354 ml bia 5% cồn, hoặc 150 ml rượu vang 12% cồn, 45 ml rượu mạnh 40% cồn.Nên giãn cách thời gian giữa các lần uống để cơ thể có thời gian xử lý. Chúng ta nên ăn các loại thức ăn giàu protein như thịt, cá, hoặc đồ chiên để làm chậm quá trình hấp thụ cồn. Nhấp từng ngụm nhỏ thay vì uống nhanh. Không pha trộn nhiều loại đồ uống có cồn để tránh gây quá tải cho cơ thể. Rượu có thể tương tác với nhiều loại thuốc, gây ra tác dụng phụ nguy hiểm. Chúng ta chỉ nên uống thuốc với nước lọc và cách bia rượu ít nhất 2 tiếng đồng hồ.Nếu đã uống rượu bia, chúng ta nên sử dụng phương tiện công cộng hoặc nhờ người khác đưa về. Lợi ích của việc uống nhiều nước lọc hoặc nước trái cây chính là giúp giảm nồng độ cồn trong cơ thể. Lịch sự từ chối khi không muốn uống. Vào các dịp giáp tết, vì lượng tiêu thụ tăng cao nên thị trường bia rượu thường có tình trạng hàng giả tràn lan. Do đó chúng ta nên kiểm tra kỹ trước khi dùng, tránh xa các loại rượu không nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ, chứa methanol hoặc các hóa chất nguy hiểm khác. Khi cảm thấy cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn, có dấu hiệu ngộ độc hoặc có bất kỳ trạng thái nào bất thường, hãy nhờ sự trợ giúp y tế ngay lập tức. Bác sĩ Thúy Hằng cho biết, giữ gìn sức khỏe trong dịp tết là cách tốt nhất để chúng ta tận hưởng niềm vui trọn vẹn bên gia đình và bạn bè.Hải Phòng: Phát lộ khẩu súng thần công triều Nguyễn tại bến Bính
Đậu rất giàu chất xơ và theo Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng, đàn ông ở độ tuổi 30 nên có ít nhất 40 gram chất xơ mỗi ngày.
Xe máy điện Honda EM-1, đối thủ mới thách thức Yamaha Neo's
Lễ hội Đường sách Tết Giáp Thìn không chỉ là điểm hẹn tri thức đặc sắc, góp phần thúc đẩy văn hóa đọc trong cộng đồng mà còn là một không gian ngập tràn sắc xuân, mang đến cho người dân và du khách nhiều trải nghiệm thú vị.
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Ngon như bánh chưng làng Tranh Khúc
Tập 12 Người kể chuyện tình lên sóng với màn tranh tài của 3 thí sinh gồm Hiền Anh, Hương Nhật Quỳnh và Vũ Trà. Họ sẽ thể hiện các ca khúc gắn liền với tên tuổi của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, dưới phần đánh giá của danh ca Thái Châu, NSƯT Vân Khánh và ca sĩ Dương Hồng Loan. Trong đêm tranh tài, Hương Nhật Quỳnh chọn ca khúc Bóng hồng Việt Nam để trình diễn. Cô hóa thân thành một nữ ca sĩ tài năng, duyên dáng trong tà áo dài truyền thống, được nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ (Võ Ngọc Tân thủ vai) nâng đỡ. Chính vẻ đẹp của cô trở thành nguồn cảm hứng bất tận để nhạc sĩ sáng tác nên ca khúc này.NSƯT Vân Khánh trầm trồ trước nhan sắc xinh đẹp của Hương Nhật Quỳnh. Thậm chí, nữ giám khảo còn hài hước khuyên đàn em thử sức ở một cuộc thi hoa hậu. “Nghe chất giọng của bạn là biết bạn hát nhạc trẻ, mặc dù hát thể loại không đúng sở trường nhưng bạn hát dân ca có một sự lúng liếng, nũng nịu và chất giọng khàn nghe rất lạ tai”, Vân Khánh bày tỏ.Theo dõi Hương Nhật Quỳnh từ đầu chương trình, danh ca Thái Châu ngạc nhiên trước sự tiến bộ của nữ ca sĩ khi thể hiện dòng nhạc dân ca. Đồng quan điểm, giám khảo Dương Hồng Loan bất ngờ khi biết Hương Nhật Quỳnh lần đầu hát dân ca nhưng nghe “ngọt sớt” vì “độ luyến láy trau chuốt, tỉ mỉ và có phần điệu đà trong từng câu hát”.Dành nhiều lời khen ngợi đến Hương Nhật Quỳnh về giọng hát song Dương Hồng Loan hài hước nhắc nhở: “Bạn thể hiện ca khúc Bóng hồng Việt Nam rất thành công, nhưng bạn đừng làm diễn viên nha, hãy làm ca sĩ thôi”. Tiếp lời nữ giám khảo, danh ca Thái Châu nhấn mạnh: “Hương Nhật Quỳnh phải làm ca sĩ nổi tiếng để cho ngành âm nhạc của chúng tôi có một mỹ nhân”.Với phần thể hiện này, Hương Nhật Quỳnh nhận 29,5 điểm từ phía ban giám khảo. Điểm số này giúp nữ thí sinh tiếp tục bước vào tranh tài ở bán kết Người kể chuyện tình.
